Emotionele pijn is een teken dat we afgesneden zijn van wie we zijn, van ons hart, van onze gevoeligheid. Het is een schreeuw van binnenuit om terug te keren naar onszelf. In feite wijst onze pijn ons in de richting van heling. Daarom moeten we niet proberen onze pijn te elimineren, maar het zien als een kans om weer tot onszelf te komen. Als we echt volledig onszelf zijn, zijn we moeiteloos aanwezig in het moment. Ons hart is open en we zijn van nature verbonden met onszelf en de wereld. Er is geen inspanning, innerlijk conflict, beperking of tekort. Er is dan geen emotioneel lijden. We zijn heel; volledig verenigd met onszelf. We voelen ons volledig tevreden, op ons gemak, ontspannen en vrij.

Onze Aanwezigheid is wat werkelijk onze pijn en ons emotioneel lijden heelt. Daarom is het belangrijk om het vermogen te ontwikkelen om aanwezig en open te blijven, niet alleen voor wat goed en geweldig voelt, maar een echte openheid die ook onze pijn en ons lijden omarmt. Aanwezig zijn bij onze ervaring betekent niet dat we het leuk moeten vinden. We laten gewoon toe wat er al is. We erkennen de waarheid van onze ervaring.

~ Rumi

“The cure for pain is in the pain.”

Volledig aanwezig zijn is het meest liefdevolle dat je kunt doen

Als je volledig jezelf bent, dan is je hart vol van JOU. Als je volledig aanwezig bent zonder jezelf te verdedigen, dan is je hart open en straal je van nature, net als de zon. Je staat jezelf toe er volledig te zijn. Je verschijnt volledig in het leven.

Liefhebben, geven, stralen, is de aard van ons wezen. Het is wat je van nature doet als je volledig aanwezig bent. Je aanwezigheid is het kostbaarste wat je kunt geven aan je geliefden en aan de wereld. Volledig aanwezig zijn is het meest liefdevolle dat je kunt doen, want aanwezig zijn is Liefde. Daarom zou liefhebben, wat betekent volledig aanwezig zijn, de belangrijkste taak in je leven moeten zijn.

Sta jij jezelf toe om volledig aanwezig te zijn, en dus te stralen en lief te hebben?

~ Rumi

“You think you are alive
because you breathe air?
Shame on you, that you are alive in such a limited way.
Don’t be without Love, so you won’t feel dead.
Die in Love and stay alive forever.”

We gaan kijken hoe we ons aanpassen en daardoor het contact met onszelf verliezen. Een manier van aanpassen die we allemaal kennen, in meer of mindere mate, is anderen accommoderen, anderen tevredenstellen; anderen op hun gemak stellen, doen wat het beste is voor de ander.

Een zekere mate van aanpassing is gezond; leven en laten leven. Maar wat niet gezond is, is jezelf opofferen, jezelf verliezen. En we verliezen onszelf vaak als we ons aanpassen aan de ander. We passen ons vaak aan de ander aan, omdat we onbewust denken dat als we dat niet doen, we uiteindelijk alleen zullen zijn. En onbewust geloven we dat alleen zijn gevaarlijk voor ons is.

In ons allemaal zit een diepe overtuiging dat gewoon onszelf zijn, in onze natuurlijke staat zijn, betekent dat we niet kunnen functioneren in het leven, dat we niet kunnen overleven. We hebben het geloof ontwikkeld dat er in deze wereld geen plaats is voor wie we zijn en dat we ons aan anderen moeten aanpassen om te overleven.

Deze overtuiging is meestal onbewust en werd gecreëerd toen we nog heel jong waren, toen we echt niet konden overleven zonder de ander. Als kind waren we in contact met ons wezen. We waren onszelf. Maar we werden vaak niet gezien in wie we waren, in ons wezen. Of we werden zelfs afgewezen. En dat was heel pijnlijk voor ons. Stel je voor: je bent 1 of 2 jaar oud en je reikt uit naar moeder (de verzorgende omgeving) en moeder is er niet.  Moeder is fysiek of emotioneel niet beschikbaar. Er is geen contact, er is geen verbinding. En dit gebrek aan verbinding wordt door het kind als levensbedreigend ervaren. Het kind is immers volledig afhankelijk van moeder voor liefde, bescherming, zorg, warmte en voeding. Het kind kan niet overleven zonder moeder. En deze pijnlijke ervaring bracht twee bewegingen op gang.

Het eerste wat er gebeurde toen we niet gezien werden, toen er geen contact was, was dat we ons terugtrokken. We trokken ons samen, maakten onszelf klein, als verdediging tegen de pijn, en we namen een afwachtende houding aan. We wachtten op de juiste omstandigheden om uit te reiken. Maar omdat het levensbedreigend was om geen contact met moeder te hebben, was er tegelijkertijd een enorme instinctieve behoefte om die verbinding te herstellen op het punt waar die verloren is gegaan. En dit bracht een tweede beweging op gang. Hier wacht het kind niet op de juiste omstandigheden om uit te reiken, maar begint het actief contact te zoeken om de verbinding te herstellen waar die verloren is gegaan. “Als ik niet gezien word in wie ik ben, hoe moet ik dan wel zijn om gezien te worden?” En vaak was het antwoord dat we vonden: accommoderen; de ander een plezier doen, de ander op zijn gemak stellen. Doen wat het beste is voor de ander.

Deze aanpassing was dus een poging om de verbinding te herstellen waar die verloren was gegaan en om die verbinding in stand te houden. En door dit te doen, hebben we ook de pijnlijke ervaring van geen verbinding afgewend. En het heeft gewerkt. Het heeft ons beschermd tegen pijn en het heeft ons geholpen te overleven. Maar daarmee verloren we ook het contact met ons wezen, met wie we werkelijk zijn.

En dit is precies wat er nu ook in ons volwassen leven gebeurt wanneer we ons aanpassen. Wanneer we ons aanpassen, verliezen we het contact met ons wezen, met wie we werkelijk zijn. Wanneer dit gebeurt, wanneer je je aanpast en je voelt dat je het contact met jezelf verliest, dan kun je ervan uitgaan dat deze overlevingsstrategie aan het werk is; dat je onbewust wilt voorkomen dat je alleen komt te staan en dat je de pijn van geen verbinding gaat voelen.

En de oplossing hier is dat wat je wilt voorkomen, alleen komen te staan, volledig te omarmen, om helemaal aanwezig te blijven bij de angst om alleen te zijn. Door de realiteit van geen verbinding nu volledig toe te laten, wat we als kind niet konden, kunnen de bijbehorende pijn en angst ons lichaam en systeem verlaten. En als gevolg daarvan lost de verdediging ertegen, het aanpassen en accommoderen, op natuurlijke wijze op. De behoefte om je aan te passen lost volledig op. Hierdoor blijf je in contact met jezelf en voel je je vrij en in staat om je leven volledig te leven.

Weet dat het aanpassen en anderen accommoderen je heeft geholpen om te overleven, maar dat het je nu tegenhoudt om jezelf te zijn en je leven ten volle te leven. En het is niet langer nodig. Je hebt al overleefd. Je bent hier.

Inquiry oefening

Hoe pas jij je aan? Hoe doe je dat in je familie, in vriendschappen, in relaties, op je werk? Maak je jezelf klein? Zwijg je als je over iets anders denkt? Draag je onopvallende kleding? Ben je ontrouw aan jezelf om niet beschuldigd te worden van ontrouw aan anderen? Heb je ooit gemerkt dat je een inzicht hebt en dat je het voor jezelf houdt om erbij te horen, om deel uit te maken van de maatschappij?

En onderzoek hoe deze aanpassing je nu tegenhoudt om helemaal jezelf te zijn, om te zijn wie je werkelijk bent. Onderzoek hoe je gewoonte om je aan te passen aan anderen je expansie vermindert en beperkt; hoe deze gewoonte je loskoppelt van jezelf.   

Je kunt de oefening met iemand anders doen als stille getuige. Ieder neemt vijftien minuten de tijd om de vragen te onderzoeken. Er is geen discussie of feedback terwijl je je monoloog doet. Als je alleen bent, kun je het onderzoek schriftelijk doen.

In deel één van deze blog heb ik beschreven waar de behoefte om gezien te worden vandaan komt, hoe het is ontstaan. In dit deel gaan we inzoomen op wat er gebeurt als het kind niet gezien wordt, als het kind niet positief gespiegeld wordt. Want dat is waar twee overlevingsmechanismen worden ontwikkeld die doorwerken in ons volwassen leven.

We hebben het niet gezien worden als levensbedreigend ervaren

Het is heel pijnlijk als het kind in een aspect niet wordt gezien. Het kind reikt uit en moeder (de verzorgende omgeving) is er niet. Moeder is fysiek of emotioneel niet beschikbaar. Er is geen contact, er is geen verbinding. En dit gebrek aan verbondenheid wordt door het kind als levensbedreigend ervaren. Het kind is immers volledig afhankelijk van moeder voor liefde, bescherming, zorg, warmte en voeding. Het kind kan niet overleven zonder moeder. En deze pijnlijke ervaring zet twee bewegingen in gang.

Het eerste overlevingsmechanisme

Het eerste dat reflexmatig gebeurt, is dat het kind zich verwijdert van de pijn. Om de pijn van het niet gezien worden, het gebrek aan verbondenheid niet te ervaren, trekt het kind zich terug. Het kind trekt zichzelf samen en koppelt zich los van zijn of haar natuurlijke staat van zijn; de open gevoelige staat. Het kind is nu bang om uit te reiken. Het kind zal nu niet uitreiken als het niet zeker weet dat het geaccepteerd wordt in het aspect dat niet werd gezien, dat er niet mocht zijn. Moeder moet nu het kind uitnodigen en geruststellen.

Dit defensieve mechanisme werkt nog steeds in ons volwassen leven. Als het wordt geactiveerd, trekken we ons terug. We trekken ons terug en maken ons los van onze natuurlijke staat. We nemen een afwachtende houding aan. We reiken niet uit. We gaan ervan uit dat onze behoeftes toch niet vervuld zullen worden. We ontkennen dat er een behoefte is. We kunnen bijvoorbeeld heel gevoelig zijn voor de behoefte van anderen om gezien te worden, maar we laten niet zien dat we zelf gezien willen worden. We kunnen er zelfs trots op zijn dat we weinig behoefte hebben. Wanneer we in deze samengetrokken toestand verkeren, voelen we ons vaak klein, zwak of hulpeloos. We voelen ons mentaal, emotioneel en fysiek ontoereikend. Het voelt alsof we niet hebben wat nodig is om te doen wat we daar willen doen.

Het tweede overlevingsmechanisme

Het eerste wat er gebeurde toen we niet positief gespiegeld werden, was dat we ons terugtrokken. We trokken onszelf samen als verdediging tegen pijn, en we namen een afwachtende houding aan. We wachtten op de juiste omstandigheden om uit te reiken. Maar omdat het levensbedreigend is dat er geen verbinding is met moeder, is er tegelijkertijd een enorme instinctieve behoefte om die verbinding te herstellen op het punt waar die verloren is gegaan. En dit zet een tweede beweging in gang. Hier wacht het kind niet op de juiste omstandigheden om uit te reiken, maar begint het actief contact te zoeken om de verbinding te herstellen waar die verloren is gegaan. Als ik niet gezien word in wie ik ben, hoe moet ik dan zijn om gezien te worden? Is dat door aardig te zijn? Of door lief te zijn? Of door slim te zijn? Of door gehoorzaam te zijn? Om de verbinding met de ander in stand te houden, begint het kind zich aan te passen. Het kind neemt het gedrag aan dat nodig is om ervoor te zorgen dat hij of zij gezien wordt. En dat kan ook negatief gedrag betekenen.

Dit defensieve mechanisme is ook nog steeds actief in ons volwassen leven. Wanneer het wordt geactiveerd, dan willen we iets van de ander. We vertonen bepaald gedrag omdat we willen dat de ander ons waardeert, aardig vindt of van ons houdt. We vertonen het gedrag waarvan we denken dat het wenselijk is om de verbinding met de ander in stand te houden. Als ik zo of zo doe, word ik gezien en blijft de verbinding met de ander in stand. Maar in onze pogingen om de verbinding met de ander in stand te houden, verliezen we het contact met onszelf en met wat we willen, met onze verlangens. En natuurlijk is het contact met de ander ook niet echt, omdat het niet vanuit een echte plek komt; vanuit ons authentieke zelf.

Wanneer we zo hard proberen om gezien te worden, dan proberen we ook de pijn van het niet gezien worden af te weren. Maar we realiseren ons niet dat de pijn die we proberen te vermijden al is gebeurd. We zijn ons er niet van bewust dat wanneer we de verbinding met de ander in stand proberen te houden, dat we dan ook de pijn van het niet gezien worden als kind proberen te vermijden. De pijn van het niet gezien worden, het gebrek aan verbondenheid met moeder, was levensbedreigend voor ons, dus konden we die pijnlijke realiteit niet waar laten zijn. En die pijnlijke ervaring is daarom opgeslagen in ons systeem en lichaam als een wond. En als we nu niet gezien worden in ons volwassen leven, dan worden we geraakt in deze wond en komt de pijn ervan naar boven. En daarom doen we zo ons best om gezien te worden; om deze pijn uit het verleden te vermijden.

De pijn begrijpen en helen

We hebben allemaal deze twee afweermechanismen. Zolang we ons niet bewust worden van deze mechanismen, blijven we ze uitspelen. We blijven deze kindstukken leven, en blijven gevangen in het verleden. Maar als we ons bewust worden van deze mechanismen en begrijpen wat ze proberen te doen, dan voelen we ons veilig en staan we onszelf toe om de realiteit van niet gezien worden onder ogen te zien, in plaats van ons ertegen te verdedigen door onszelf te verkrampen en daardoor het contact met onszelf te verliezen. Met andere woorden, we staan onszelf toe om weer in onze natuurlijke staat te zijn, aanwezig, open en gevoelig. En onze natuurlijke staat, onze openheid, lost de verdedigingsmechanismen op, en we voelen ons weer ontspannen, op ons gemak en vrij. We voelen ons vrij en in staat om ons verhaal opzij te zetten en te gaan leven wie we werkelijk zijn. Onze natuurlijke staat is wat de pijn heelt, onze obstakels oplost en ons bevrijdt.

Omdat deze pijn oorspronkelijk als levensbedreigend werd ervaren, is er moed, compassievol begrip en geduld voor nodig om dit toe te laten. Wees hier heel lief voor jezelf, oordeel niet. En rijk uit voor hulp waar nodig.

Inquiry oefening

Hoe ga jij om met je behoefte om gezien te worden? Reik je uit? Welk gedrag heb je aangenomen om ervoor te zorgen dat je gezien wordt? Wat is jouw stijl? Op welke manieren trek je de aandacht. Ga je actief op zoek naar aandacht? Is het dwingend, of is het meer afwachtend? Of trek je helemaal geen aandacht? Ontken je de behoefte? Ben je gevoeliger voor de behoefte van anderen om gezien te worden, en laat je niet merken dat jij zelf gezien wilt worden? Wat is jouw stijl? Doe je dingen anders op verschillende gebieden in je leven? Hoe doe je het in je werk, in je relatie, met vrienden, met vreemden, in je gezin?

We hebben allemaal beide houdingen, maar de ene houding is dominanter dan de andere. Zowel aandacht opeisen als er nauwelijks recht op hebben zijn manieren om om te gaan met onze behoefte aan spiegeling. En beide zijn een verdediging tegen de pijn van het niet gezien worden.

Kun je de pijn onder deze afweermechanismen voelen? Hoe zie je het in je leven? Hoe merk je het in je lichaam? We proberen niets op te lossen. In plaats daarvan maakt het erkennen van je stijl, met compassievol begrip en liefde, deze helder, transparant en open, waardoor de onderliggende pijn naar boven kan komen en kan helen. We staan onszelf toe om de realiteit van het niet gezien worden onder ogen te zien, in plaats van ons ertegen te verdedigen. Onze natuurlijke staat, onze openheid, is wat uiteindelijk de pijn zal helen en de verdedigingsmechanismen zal oplossen.

Je kunt de oefening met iemand anders doen als stille getuige. Ieder neemt vijftien minuten de tijd om de vragen te onderzoeken. Er is geen discussie of feedback terwijl je je monoloog doet. Als je alleen bent, kun je het onderzoek schriftelijk doen.

De behoefte om gezien te worden

Ons gedrag, onze acties, worden grotendeels bepaald door de behoefte om gezien te worden. We zijn ons er vaak niet van bewust, ontkennen of onderdrukken het, maar we hebben allemaal de behoefte om gezien te worden en dat is normaal en gezond. Maar wat een probleem is, is dat we ons vaak niet realiseren dat de behoefte om gezien te worden allerlei overlevingsstrategieën in gang zet die ons als kind hielpen overleven, maar die ons nu loskoppelen van onze natuurlijke staat van zijn, van onze openheid en vrijheid. En daardoor zijn we niet langer open en aanwezig in het nu en niet vrij om te doen wat we echt willen, maar laten we ons leven bepalen door het verleden.

Zolang we ons niet bewust worden van dit mechanisme, blijven we dit uitspelen. We blijven deze kindstukken leven, en blijven gevangen in het verleden. Maar als we ons bewust worden van dit mechanisme en begrijpen wat het probeert te doen, zetten we een hele grote stap naar vrijheid.

In dit deel van de blog ga ik beschrijven waar de behoefte om gezien te worden vandaan komt, hoe het is ontstaan. En in deel twee ga ik beschrijven hoe het doorwerkt in ons volwassen leven.

Waarom heeft het kind het nodig om gezien en gespiegeld te worden door de omgeving?

Het kind moet gezien en gespiegeld worden omdat het jonge kind nog niet in staat is om te reflecteren. Het kind is in zijn natuurlijke staat, zijn authentieke staat van zijn; open en gevoelig. Het kind is zichzelf zonder zich daarvan bewust te zijn. Er is geen bewustzijn van wat het kind is. Het kind ziet zichzelf niet. Op dit niveau heeft het kind spiegeling van buitenaf nodig om zichzelf te zien, te kennen en te herkennen. Het kind wordt erkend en gesteund door de spiegeling in wie het is.

Het is niet genoeg om gezien te worden in wie hij of zij is; het kind moet gezien worden in al zijn of haar aspecten. Dus niet alleen de identiteit van het kind, zijn eigenheid, moet worden gespiegeld, maar alle aspecten van het kind die naar voren komen, moeten worden gespiegeld. Het kind moet gezien en gespiegeld worden in al zijn of haar natuurlijke capaciteiten. Het kind moet gezien worden in zijn of haar kracht, wil, vreugde, gevoeligheid, liefde enzovoort. En het kind moet ook gezien en gespiegeld worden in alle andere dimensies van ervaring, zoals zijn of haar gevoelens en emoties. En de mentale en fysieke manifestaties van het kind moeten ook gezien en gespiegeld worden.

De aspecten van het kind die positief gespiegeld worden, die gezien worden, die gewaardeerd worden, gaat het kind herkennen, koesteren en integreren in zijn of haar identiteitsgevoel. Het kind ervaart ze als deel van zichzelf.

De aspecten die niet voldoende gezien en gespiegeld worden, kan het kind niet herkennen en integreren in zijn identiteitsgevoel. Het kind ervaart ze niet als deel van zichzelf. Die aspecten blijven in het onbewuste als ongerealiseerd potentieel. Dus we hebben een identiteit ontwikkeld die onvolledig is. Onze identiteit mist de aspecten die niet gezien en gespiegeld werden.

Wij allemaal zijn onvoldoende gespiegeld

Waar we allemaal onvoldoende in gespiegeld zijn, is in onze eigenheid, in wie we in essentie zijn, in onze kern. Wie we zijn geworden, de identiteit die we ontwikkeld hebben, mist dus altijd de verbinding met ons centrum, met onze diepste kern, met onze ware identiteit; ons authentieke zelf. En daarom zijn we altijd op zoek naar spiegeling, naar gezien worden. We willen gezien worden omdat we de verbinding met onszelf, met onze ware identiteit, zijn kwijtgeraakt. Dus de behoefte om gezien te worden in ons volwassen leven vindt hier zijn oorsprong.

Inquiry oefening

Dit is een goed moment om te onderzoeken welke aspecten van jou werden gespiegeld en welke aspecten niet of niet voldoende werden gespiegeld.

Welke aspecten van jezelf werden gezien en gespiegeld? Wat van jou mocht er zijn, werd ondersteund of aangemoedigd? Je kunt denken aan kwaliteiten als kracht, wil, vrede, vertrouwen, vreugde, liefde, helderheid, intelligentie. Je kunt denken aan je emoties zoals boosheid, verdriet en angst. Welke emoties mochten er zijn en werden gespiegeld en welke niet?

Wat helpt is om te kijken naar het gezin waarin je bent opgegroeid en te zien en te voelen welke kwaliteiten aanwezig waren en welke niet of minder aanwezig waren. Was het vredig thuis? Was er vreugde? Was er zelfvertrouwen? De kwaliteiten die niet aanwezig waren, konden ook niet in jou gezien en gespiegeld worden.

Het doel is om helderheid en begrip te brengen in de identiteit die je hebt ontwikkeld. En te weten dat er niets mis is met je. Je ervaart bepaalde kwaliteiten nu niet, omdat ze niet gezien en gespiegeld werden toen je kind was. Die aspecten bevinden zich nog steeds in het onbewuste als ongerealiseerd potentieel.

• Let op wat er in je lichaam ontstaat als je helderheid krijgt over de identiteit die je hebt ontwikkeld.
• Gevoel van tekortkoming, verlegenheid of ongemak kunnen opkomen terwijl je dit onderzoekt. Sta al je gevoelens zoveel mogelijk toe, erken ze en omarm ze. Benoem ze, schrijf ze op.

Je kunt de oefening met iemand anders doen als stille getuige. Ieder neemt vijftien minuten de tijd om de vragen te onderzoeken. Er is geen discussie of feedback terwijl je je monoloog doet. Als je alleen bent. kun je het onderzoek schriftelijk doen.

In dit deel heb je kunnen lezen waar de behoefte om gezien te worden vandaan komt. In deel twee zullen we kijken naar hoe de behoefte om gezien te worden doorwerkt in ons volwassen leven. Je zult dan beginnen te begrijpen hoe je strategieën om gezien te worden in je volwassen leven je eigenlijk gevangenhouden in het verleden, losgekoppeld van je natuurlijke staat van zijn; je openheid en vrijheid.

Wat is faalangst?

Laten we eerst eens kijken naar wat faalangst is en vervolgens hoe je het kunt oplossen. Faalangst wordt ook wel prestatieangst genoemd en is eigenlijk de angst om afgewezen, bekritiseerd, beoordeeld of aangevallen te worden. Als je bijvoorbeeld bang bent om voor een groep te spreken, dan ben je bang dat je het niet goed zult doen, dat je zult falen. En je bent bang om te falen omdat je onbewust de overtuiging hebt dat als je faalt, je zult worden afgewezen, bekritiseerd of beoordeeld.

Faalangst is een van de grootste angsten die mensen hebben. Het is een veel voorkomende angst die ons erg beperkt in ons leven. Het weerhoudt ons ervan te groeien, ons potentieel te realiseren en te doen wat we willen. Faalangst weerhoudt ons ervan om het leven ten volle te leven.

Hoe wordt faalangst ervaren

Je kunt faalangst ervaren als milde angst; je vindt het spannend. Maar je kunt het ook ervaren als intense angst; het zweet breekt je uit, je hart bonst als een gek, je mond droogt uit en je staat te trillen op je benen. Je kunt ook misselijk worden of zelfs buikpijn krijgen. De angst kan zo intens worden dat het voelt alsof alle cellen in je lichaam zeggen: “Dit is niet goed, dit is gevaarlijk, doe het niet of maak dat je wegkomt!”. Psychologisch ervaar je het als een gevoel van gemis, als een gevoel van tekort. Je hebt het gevoel dat je niet hebt wat nodig is om te doen wat je moet doen. Je hebt het gevoel dat je niet in staat bent om iets te bereiken. Je hebt het gevoel dat je gaat falen. Het is het tegenovergestelde van op je gemak zijn, je gesteund voelen en vertrouwen hebben.

Faalangst beperkt je leven

Om te voorkomen dat je dit onaangename gevoel van angst ervaart, beperk je je leven. Je vermijdt situaties die faalangst oproepen zoveel mogelijk. Faalangst weerhoudt je er bijvoorbeeld van om contact te leggen met iemand die je leuk vindt, omdat je bang bent dat hij of zij je zal afwijzen. Het belemmert je om nieuwe mensen te ontmoeten of nieuwe dingen te doen. Het weerhoudt je er ook van om een commitment aan te gaan, omdat je bang bent dat je het niet kunt waarmaken en daardoor afgewezen zult worden. Een ander voorbeeld is dat faalangst je ervan weerhoudt je mond open te doen in een vergadering of een presentatie te geven, omdat je bang bent afgewezen te worden. Faalangst beperkt je in je persoonlijke en professionele groei. Het oplossen van faalangst zal je daarom veel vrijheid geven om jezelf te ontwikkelen en het leven ten volle te leven. Faalangst volledig en blijvend oplossen begint met het begrijpen van de oorzaak van faalangst.

De oorzaak van faalangst

Als kind waren we gecenterd in ons bekken. We waren van nature verbonden met onze basis; ons bekken. En daardoor waren we verbonden met onze levensenergie; de kracht en ondersteuning die vanuit ons bekken stroomde. Omdat we verbonden waren met onze levensenergie, met onze levenskracht, waren we ook van nature gericht op het leven, op creativiteit, op vreugde en vervulling. En je kunt dit heel goed zien bij kinderen. Ze zijn van nature gericht op spelen, op vreugde en vervulling. Ze hebben levenslust. We voelden ons veilig en we rustten in onze basis; onze steun en spontane stroom van levensenergie.

Een van de dingen die vaak gebeurde in de interacties met onze ouders als we gewoon onszelf waren, als we onszelf lieten gelden, als we onszelf uitten, is dat we werden afgewezen, bekritiseerd, beoordeeld of zelfs aangevallen; verbaal of nonverbaal, direct of indirect. Of we werden zelfs fysiek aangevallen. En omdat we gecenterd waren in ons bekken, voelden we elke afwijzing, aanval, kritiek of oordeel in ons bekken. En we ervoeren dat als een schok. We probeerden met de schok om te gaan door ons bekken samen te trekken, door het te verkrampen en het zo af te sluiten.

Elke keer als we werden afgewezen of bekritiseerd, trokken we ons bekken samen, sloten we ons bekken. En uiteindelijk resulteerde dat erin dat we afgesneden raakten van ons bekken, van onze basis en daardoor van onze steun en van onze spontane stroom van levensenergie. Als kind werden we niet gesteund in wie we waren, en daardoor voelden we ons niet langer veilig om gewoon onszelf te zijn. Daarom trokken we ons automatisch op vanuit onze basis, vanuit ons bekken. We gingen naar ons hoofd toe om uit te zoeken hoe we moesten zijn om gezien en geliefd te worden, zodat de verbinding met de belangrijke ander, de ouder, gegarandeerd was. We leerden ons aan te passen. En we identificeerden ons met het aangepaste zelf.

Hoe de angst zich manifesteert in ons volwassen leven

Wanneer je je nu als volwassene wilt laten gelden, wanneer je je wilt manifesteren en uitdrukken, dan daalt je aanwezigheid, je bewustzijn, van je hoofd terug naar je bekken. De wil om te zijn, om jezelf te zijn, om je te laten zien, brengt je terug naar je bekken, naar je grond, naar je basis. En dit triggert de angst om afgewezen te worden, om bekritiseerd te worden, om beoordeeld te worden of om aangevallen te worden. Het brengt deze oude angst, die opgeslagen zit in je bekken, weer naar boven. Je voelt je hierdoor niet veilig en je trekt instinctief je bekken samen en blokkeert je wil om aanwezig te zijn, om je te laten zien, om jezelf te zijn. En dit is wat je weerhoudt om dingen te doen waarbij je jezelf moet laten zien, waarbij je jezelf moet uiten, zoals je mening geven, voor een groep spreken of een presentatie geven.

Maar de aanvallen of oordelen waar je nu bang voor bent, zijn al gebeurd. De afwijzing waar je nu bang voor bent is al gebeurd. Er gaat nu niets gebeuren. Het zijn gewoon opgeslagen angsten en herinneringen die naar boven zijn gehaald door je wil om jezelf te zijn. Toen je jezelf was, toen je jezelf liet zien, werd je afgewezen of beoordeeld. En dit gevoel met de bijbehorende beelden en gedachten is in je opgeslagen. Onbewust geloof je nu dat als je jezelf laat zien, je afgewezen of beoordeeld zult worden. Deze angsten verlaten nu juist je lichaam.

De oplossing

Om faalangst volledig en blijvend op te lossen, is het belangrijk om je bewust te worden van dit proces. Het is belangrijk om dit proces te zien, te begrijpen en toe te staan. Hierdoor kunnen de angsten die vastzitten aan je wil om jezelf te zijn en je te laten zien, oplossen. Op deze manier verdwijnt de angst om te falen, de grootste blokkade om jezelf te laten zien, voorgoed. Je voelt je weer diep gegrond in jezelf. Gevoelens van ontoereikendheid lossen op, en je voelt dat je nu in staat bent om aanwezig te zijn bij alle uitdagingen in je leven zonder uit balans te raken. Je voelt je op je gemak, gesteund en vol vertrouwen om te doen wat je wilt doen. Je voelt nu dat je het  vermogen hebt om te volbrengen.

Inquiry oefening

Wanneer voelde je de angst om afgewezen te worden? Was dat in relatie met vader? Of moeder? Of was het in relatie met een vaderfiguur of een moederfiguur? Of was dat in relatie met een andere persoon? Hoe gebeurde het? Was het verbaal, non-verbaal? Direct of indirect? Indirect is bijvoorbeeld: als je mijn liefde wilt, zul je doen wat ik zeg!

Hoe voelt de angst in je lichaam? Waar in het bijzonder voel je het? Vertraag het, wat gebeurt er?

Laat zoveel mogelijk toe wat er in je opkomt: gevoelens, gewaarwordingen, gedachten, beelden. We proberen niets kwijt te raken. Het verwelkomen en erkennen van wat je ook ervaart, met begrip en liefde, maakt je ervaring helder, transparant en open. We staan onszelf toe om de realiteit van afgewezen worden onder ogen te zien, in plaats van ons ertegen te verdedigen. Door die realiteit waar te laten worden (wat we als kind niet konden) lost het op in de openheid van het moment. Onze natuurlijke staat, onze openheid, is wat uiteindelijk de angst zal helen en volledig oplossen.

Je kunt de oefening met iemand anders doen als stille getuige. Ieder neemt vijftien minuten de tijd om de vragen te onderzoeken. Er is geen discussie of feedback terwijl je je monoloog doet. Als je alleen bent, kun je het onderzoek schriftelijk doen.